Süresiz Nafaka Kaldırıldı mı? AYM Kararı, Yargı Paketi ve Mevcut Nafakalar
Av. Aziz Can YILDIZYayın tarihi: Güncelleme:

Süresiz nafaka, Türkiye’de yıllardır en çok tartışılan aile hukuku konularından biri. Anayasa Mahkemesinin iptal kararıyla birlikte hem nafaka ödeyenler hem de nafaka alanlar, kendi durumlarının nasıl etkileneceğini merak ediyor. Bu yazıda kararın ne anlama geldiğini, yeni düzenlemenin hangi aşamada olduğunu ve bugün itibarıyla mevcut nafakalar için hangi yolların açık olduğunu ele alıyoruz.
Yoksulluk nafakası nedir?
Yoksulluk nafakası, boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek olan eşin, diğer eşten geçimi için talep edebildiği nafakadır. Türk Medeni Kanunu’nun (TMK) 175. maddesinde düzenlenmiştir.
Yoksulluk nafakasına hükmedilebilmesi için kural olarak şu şartlar aranır:
- Nafaka isteyen eşin boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek olması,
- Nafaka isteyen eşin kusurunun diğer eşten daha ağır olmaması,
- Nafakanın talep edilmesi.
Nafaka yükümlüsünün kusurlu olması şart değildir. Nafakanın miktarı ise yükümlünün mali gücü oranında belirlenir.
Yoksulluk nafakası; boşanma davası sürerken ödenen tedbir nafakası ve çocuğun bakım ve eğitim giderleri için ödenen iştirak nafakasından farklıdır. AYM kararı yalnızca yoksulluk nafakasını ilgilendirir. Boşanma davası ve nafaka türleri hakkında ayrıntılı bilgiye ilgili yazımızdan ulaşabilirsiniz.
Anayasa Mahkemesi ne karar verdi?
Anayasa Mahkemesi, Antalya 12. Aile Mahkemesinin itiraz başvurusu üzerine verdiği 4 Haziran 2026 tarihli ve E.2025/156, K.2026/131 sayılı kararıyla, TMK m. 175’in birinci fıkrasındaki “süresiz olarak” ibaresini Anayasa’ya aykırı bularak iptal etmiştir. Karar, 30 Eylül 2026 tarihli ve 33386 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.
Gerekçeli kararda Mahkeme, devletin boşanma sonrasında ekonomik açıdan güçsüz kalan eşi koruma yükümlülüğü bulunduğunu kabul etmiştir. Bununla birlikte, nafakanın hiçbir ölçüt belirlenmeksizin kategorik olarak süresiz öngörülmesinin, nafaka yükümlüsü bakımından ölçüsüz ve ağır bir külfete dönüşebileceğini değerlendirmiştir. Kararda, nafaka süresi belirlenirken evlilik süresi, nafaka alacaklısının yaşı, sağlık ve eğitim durumu, çalışma imkânı ve ekonomik durumu gibi somut koşulların dikkate alınması gerektiği vurgulanmıştır.
Mahkeme, kararın doğuracağı hukuki boşluğu dikkate alarak iptal hükmünün Resmî Gazete’de yayımlanmasından dokuz ay sonra, yani 30 Haziran 2027’de yürürlüğe girmesine karar vermiştir. Bu süre, yasama organına yeni bir düzenleme yapması için tanınmıştır.
Süresiz nafaka bugün itibarıyla kaldırıldı mı?
Hayır. İptal kararı henüz yürürlüğe girmemiştir. 30 Haziran 2027’ye kadar TMK m. 175 mevcut hâliyle uygulanmaya devam eder. Bu tarihe kadar görülen boşanma davalarında yoksulluk nafakası mevcut kurala göre değerlendirilir.
“Süresiz nafaka kaldırıldı” şeklindeki haber başlıkları, kararın ertelenmiş yürürlük tarihini ve yapılması beklenen yeni yasal düzenlemeyi göz ardı ettiği için hukuki durumu tam olarak yansıtmamaktadır.
13. Yargı Paketi ve nafaka: Son durum
Yeni nafaka düzenlemesinin, kamuoyunda uzun süredir beklenen 13. Yargı Paketi içinde yer alması bekleniyordu. Ancak 28 Ekim 2026 tarihli basın haberlerine göre nafakaya ilişkin hükümler, kapsamının genişletilmesi ve daha geniş bir kesimden görüş alınması amacıyla paketten çıkarılmıştır. Haberlere göre kadın dernekleri, akademisyenler ve aile mahkemesi hâkimlerinin görüşlerine başvurularak birden fazla seçenek içeren yeni bir metin hazırlanacaktır.
Basına yansıyan değerlendirmelerde, nafaka süresinin tek bir sabit kurala bağlanmak yerine her dosyada hâkim tarafından; evlilik süresi, nafaka alacaklısının yaşı, sağlık durumu, çalışma ve kendi geçimini sağlama imkânı gibi ölçütlere göre belirlenmesi üzerinde durulmaktadır. Bu model tartışılırken, koşulların gerektirdiği istisnai hâllerde süresiz nafakaya yine hükmedilebilmesi de seçenekler arasında yer almaktadır.
Bu bilgiler henüz bir kanun teklifine dönüşmemiştir. Yeni düzenlemenin içeriği, TBMM’ye sunulacak teklif metni ve kabul edilecek kanunla kesinleşecektir.
Mevcut nafaka kararları ne olacak?
Nafaka ödeyenlerin en çok merak ettiği soru budur. Bugünkü hukuki durum şöyledir:
- Mevcut nafakalar kendiliğinden sona ermez. Anayasa’nın 153. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca Anayasa Mahkemesinin iptal kararları geriye yürümez. Kesinleşmiş nafaka kararları, iptal kararı yürürlüğe girdiğinde de kendiliğinden ortadan kalkmaz.
- Ödemeler durdurulmamalıdır. AYM kararına dayanarak nafaka ödemesini kendiliğinden kesmek, icra takibi ve buna bağlı yaptırımlarla karşılaşma riskini doğurur.
- Yeni kanunun geçiş hükümleri belirleyici olacaktır. Çıkarılacak kanunda mevcut nafakalar için özel bir geçiş hükmü öngörülüp öngörülmeyeceği henüz belli değildir. Bu konuda kesin değerlendirme, kanun metni yayımlandıktan sonra yapılabilecektir.
Mevcut nafaka nasıl kaldırılır veya azaltılır?
AYM kararından bağımsız olarak, yürürlükteki kanun nafaka yükümlüsüne bazı yollar tanımaktadır. TMK m. 176 bu konuda iki ayrı durumu düzenler:
Nafakanın kendiliğinden sona erdiği hâller
İrat biçiminde ödenen nafaka, nafaka alacaklısının yeniden evlenmesi veya taraflardan birinin ölümü hâlinde kendiliğinden kalkar. Bu durumda ayrıca dava açmaya gerek yoktur; ancak icra dosyası varsa bu durumun icra dairesine bildirilmesi gerekir.
Mahkeme kararıyla kaldırılabildiği hâller
Nafaka alacaklısının;
- evlenmeksizin fiilen evliymiş gibi yaşaması,
- yoksulluğunun ortadan kalkması,
- haysiyetsiz hayat sürmesi
hâllerinde nafaka, mahkeme kararıyla kaldırılır. Bu durumların ispatı nafaka yükümlüsüne aittir ve dava aile mahkemesinde açılır.
Nafakanın azaltılması veya artırılması
Tarafların mali durumlarının değişmesi veya hakkaniyetin gerektirdiği durumlarda, irat biçimindeki nafakanın artırılması ya da azaltılması istenebilir. Örneğin nafaka yükümlüsünün gelirinin önemli ölçüde azalması veya nafaka alacaklısının düzenli bir gelir elde etmeye başlaması bu kapsamda değerlendirilebilir.
Nafakanın kaldırılması veya azaltılması davalarında; nafakaya hükmedildiği tarihten bu yana tarafların ekonomik ve sosyal durumlarında meydana gelen değişiklikler, gelir belgeleri, SGK kayıtları ve tanık beyanları gibi delillerle somut olarak ortaya konulmalıdır.
Nafaka alanlar için ne anlama geliyor?
Nafaka alan taraf açısından da bugün için mevcut hak devam etmektedir. Ancak şu noktalara dikkat edilmesinde yarar vardır:
- Nafaka kararı, AYM kararı nedeniyle kendiliğinden sona ermez.
- Yeni düzenlemenin mevcut nafakalara uygulanıp uygulanmayacağı, kanunun geçiş hükümlerine bağlıdır.
- Mali durumdaki değişiklikler, nafaka yükümlüsünün azaltma veya kaldırma davası açmasına dayanak oluşturabilir. Bu nedenle nafaka alacaklısının mevcut ekonomik durumunu gösteren belgeleri düzenli tutması önemlidir.
Şu anda boşanma davası devam edenler için durum
Boşanma davası devam eden taraflar için 30 Haziran 2027’ye kadar mevcut kural geçerlidir. Ancak dava bu tarihten sonra sonuçlanacaksa veya karar kesinleşmeden yeni kanun yürürlüğe girerse, hangi kuralın uygulanacağı yeni kanunun geçiş hükümlerine göre belirlenecektir.
Yoksulluk nafakasına ilişkin taleplerde, nafakanın toplu ödeme (sermaye) şeklinde mi yoksa aylık irat şeklinde mi talep edileceği de değerlendirilmesi gereken seçeneklerden biridir. Bu tercih, yeni düzenlemenin belirsizliği karşısında taraflar için öngörülebilirlik sağlayabilir.
Sonuç
Anayasa Mahkemesinin kararı, süresiz yoksulluk nafakası uygulamasını sona erdirecek önemli bir gelişmedir. Ancak bugün itibarıyla:
- İptal kararı 30 Haziran 2027’de yürürlüğe girecektir.
- Yeni düzenleme 13. Yargı Paketi’nden çıkarılmış olup henüz bir kanun teklifi bulunmamaktadır.
- Mevcut nafaka kararları kendiliğinden sona ermez; kaldırma veya azaltma için TMK m. 176 kapsamında dava açılması gerekir.
Nafaka ödeyen veya alan konumundaysanız, kendi dosyanızdaki kararın ve tarafların güncel ekonomik durumlarının somut olarak değerlendirilmesi için büromuzla iletişime geçebilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Süresiz nafaka kaldırıldı mı?
Anayasa Mahkemesi süresiz nafakaya imkân tanıyan ibareyi iptal etmiştir; ancak iptal kararı 30 Haziran 2027’de yürürlüğe girecektir. Bu tarihe kadar mevcut kural uygulanmaya devam eder.
AYM kararıyla mevcut nafakam kendiliğinden biter mi?
Hayır. Anayasa Mahkemesi kararları geriye yürümez. Mevcut nafaka kararları kendiliğinden sona ermez; nafakanın kaldırılması için aile mahkemesinde dava açılması gerekir.
Nafaka 13. Yargı Paketi’nde var mı?
28 Ekim 2026 tarihli basın haberlerine göre nafaka düzenlemesi, daha kapsamlı bir çalışma yapılması amacıyla 13. Yargı Paketi’nden çıkarılmıştır. Yeni düzenlemenin ayrı bir çalışmayla gündeme gelmesi beklenmektedir.
Nafaka hangi durumlarda kesilir?
Nafaka alacaklısının yeniden evlenmesi veya taraflardan birinin ölümü hâlinde nafaka kendiliğinden kalkar. Alacaklının evlenmeden fiilen evli gibi yaşaması, yoksulluğunun ortadan kalkması veya haysiyetsiz hayat sürmesi hâlinde ise mahkeme kararıyla kaldırılır.
AYM kararı iştirak nafakasını etkiler mi?
Hayır. Karar yalnızca yoksulluk nafakasına ilişkindir. Çocuğun bakım ve eğitim giderleri için ödenen iştirak nafakası ile boşanma davası sırasında ödenen tedbir nafakası bu karardan etkilenmez.
Kaynaklar
- Anayasa Mahkemesi, 4.6.2026 tarihli, E.2025/156, K.2026/131 sayılı karar (RG 30.9.2026, S. 33386)
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 175, 176
- Türkiye Cumhuriyeti Anayasası m. 153



